Önemli Edebiyat Kavramları

1. İmge: Edebi eserlerde anlatılmak istenen şeyi daha belirgin kılmak için zihinde canlandırılmaya çalışılan görüntüye denir. Zihinde tasarlanan veya hayal edilen şeydir.

2. Armoni: Şiirde ahenk sağlamak için yakalanmaya çalışılan ses uyumudur. Şiirde ses uyumu aliterasyon ve asonanslarla sağlanır.

3. Ritm: Şiirde durakların düzenli tekrarından doğan ses uyumudur.

4. Durak: Hece ölçüsünde dizenin kendi içinde anlamlı bölümlere ayrılmasına durak denir.

5. Ulama: Ünsüzle biten bir sözcüğün hemen yanında ünlüyle başlayan birsözcüğe ulanarak okunmasıdır.

Her an yaz ortasında hayal ettiğim güneş

6. Seci: Düzyazılardaki kafiye ve rediflere denir. Divan nesrinde çok kullanılmıştır.

  • “ilahi kabul senden, ret senden; şifa senden, dert senden… iman verdin, kaim eyle; ihsan verdin, daim eyle!” (1989/ÖYS)

7. İmale: Aruz ölçüsünde açık heceyi ölçü gereği kapalı hale getirmektir.

8. Zihaf: Aruz ölçüsünde kapalı heceyi ölçü gereği açık hale getirmektir. Çok büyük bir aruz kusurudur.

9. Med: Sözcük anlamı uzatmaktır. Aruzda ölçüyü tutturmak için iki kapalı hece arasına bir açık hece getirmek gerektiğinde uzun ünlü ve ünsüzle biten heceyi uzun okumaktır.

10. Kasr: Aruzda uzun okunan bir sözcüğü kısaltarak okumaktır, örnek: Şah sözcüğünü şeh okumak

11. Üç Birlik Kuralı: Tiyatro eserlerinin yer, zaman ve olay birliğiyle sunulmasıdır.

12. Antoloji: Şairlerin, yazarların, bestecilerin bazı parçalarından oluşan seçkilere denir. Güldeste adı da kullanılır.

13. Cönk: Halk şairleri hakkında bilgi veren eserlerdir.

14. Mazmun: Divan Edebiyatı’nda belli anlamları karşılamak için kullanılan kalıplaşmış sözlerdir.

15. Mahlas: Şairlerin şiirlerin son bölümünde kullandıkları takma isimdir.

16. Hamse: Divan Edebiyatı’nda bir şairin beş mesnevi yazmasıdır. Beş mesnevi yazan şairlere hamse sahibi şair denir.

17. Nazire: Bir şairin bir şiirine başka bir şairin aynı ölçü, aynı konu ve aynı uyakla yazdığı şiirdir.

18. Tehzil: Bir şairin bir şiirine aynı konu ve biçim özelliklerini kullanarak başka bir şairin o şiir ve şairle alay etmek amacıyla yazdığı şiirdir.

19. Mısra-i Azade: Divan şiirindeki tek dizelik (mısra) şiirlerdir.

20. Tema: Bir şiirin içeriğini oluşturan ana duyguya, şiirdeki öze denir.

Örnek: Hatırından çıkmasın dünyaya üryan geldiğin (Baki)

One comment

  1. This web site is really a walk-through for all of the info you wanted about this and didn’t know who to ask. Glimpse here, and you’ll definitely discover it.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

three × one =